کشیدن دندان به دلیل پوسیدگی عمیق، برای ارتودنسی یا هر علت دیگری یک فرآیند رایج اما مهم در دندانپزشکی است. اگر شما هم اخیراً این تجربه را پشت سر گذاشتهاید یا در آینده نزدیک قرار است دندان خود را بکشید، احتمالاً با این سوال مواجه هستید که بعد از کشیدن دندان باید چه نکاتی را رعایت کنم؟ درست است که قسمت اصلی کار توسط دندانپزشک انجام شده، اما واقعیت اینجاست که موفقیت نهایی و روند بهبودی شما بیشتر از هر چیز به مراقبتهای بعد از کشیدن دندان بستگی دارد. حتی اشتباهات کوچک و ناخواسته در روزهای اول بعد از کشیدن دندان میتوانند روند درمان شما را طولانی کرده و منجر به عوارض دردناکی مانند حفره خشک شوند.
در این مطلب، قصد داریم شما را با ۱۰ نکته طلایی و کاربردی آشنا کنیم که رعایت آنها به شما کمک میکند تا از این تجربه با آرامش بیشتری عبور کنید و سلامت خود را به بهترین شکل مدیریت نمایید.
۱–گاز استریل را به درستی و به مدت کافی در دهان نگه دارید
بلافاصله بعد از کشیدن دندان، دندانپزشک یک تکه گاز استریل در حفره دندان قرار میدهد. این گاز را به مدت حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه با فشار ملایم اما ثابت در دهان نگه دارید. این فشار مستقیم به تشکیل لخته خون و کنترل خونریزی کمک میکند. از جابجا کردن، دستکاری یا تعویض زودهنگام گاز خودداری کنید. پس از گذشت این مدت زمان، گاز را به آرامی از دهان خارج نموده و دور بیندازید.
اگر خونریزی هنوز ادامه داشت، میتوانید آن را با یک گاز استریل جدید جایگزین کنید و آن را برای مدت زمان محدود دیگری (مثلاً ۳۰ دقیقه) با فشار ملایم در حفره نگه دارید. توجه داشته باشید که تعویض مکرر گاز با فشار ملایم به تشکیل و تثبیت شدن لخته خون کمک میکند و از عوارض بعدی جلوگیری مینماید.
۲-از تف کردن به شدت پرهیز کنید
حداقل در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول بعد از کشیدن دندان از هر گونه عمل مکشی در دهان خودداری کنید. اقداماتی مانند استفاده از نی برای نوشیدن، کشیدن سیگار، مکیدن آبنبات یا حتی تف کردن با قدرت زیاد از جمله این موارد هستند. این اقدامات میتوانند فشار منفی در دهان ایجاد کنند و لخته خون ایجاد شده را از جای خود جدا کنند.
وقتی لخته خون از بین برود، عارضهای دردناک به نام حفره خشک (Dry Socket) رخ میدهد. در این حالت، استخوان و عصب زیرین دندان در معرض هوا، غذا و باکتریها قرار میگیرند، روند بهبودی طولانی میشود و درد شدیدی ایجاد میکند. بنابراین، برای محافظت از لخته و تسریع روند بهبودی از هرگونه مکش یا تف کردن پرهیز کنید.
۳-برای کاهش تورم از کمپرس سرد استفاده کنید
یکی دیگر از مراقبتهای بعد از کشیدن دندان، استفاده از کمپرس سرد است. تورم صورت در ناحیه دندان کشیده شده در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، یک واکنش طبیعی است. برای به حداقل رساندن این تورم میتوانید از کمپرس سرد استفاده کنید. برای این کار، یک کیسه یخ را در یک پارچه نازک بپیچید و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی گونه، در ناحیه بیرونی دندان کشیده شده قرار دهید. بعد از ۲۰ دقیقه استراحت دوباره این کار را تکرار کنید. این روش علاوه بر تورم، درد و خونریزی را نیز کاهش میدهد.
۴-داروهای تجویزی را طبق دستور مصرف کنید
بعد از کشیدن دندان، دندانپزشک ممکن است مسکنهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن و در برخی موارد آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین را برای شما تجویز کند. در صورتی که درد شما بسیار شدید باشد، ممکن است دندانپزشک مسکنهای قویتری برایتان تجویز کند.
بسیار مهم است که داروها را دقیقاً طبق دستورالعمل پزشک و در زمانهای مشخص مصرف کنید. مصرف به موقع داروها باعث میشود بتوانید درد و عفونت را به طور مؤثر کنترل کنید و دوران بهبودی بعد از کشیدن دندان را به خوبی پشت سر بگذارید.
نکته مهم: اگر آنتیبیوتیک برای شما تجویز شده، حتی اگر احساس بهبودی میکنید، دوره درمان را کامل کنید و آن را خودسرانه قطع نکنید.
با پیروی دقیق از نکات مربوط به مراقبتهای بعد از کشیدن دندان، درد و ناراحتی شما به حداقل میرسد و تجربه کشیدن دندان برای شما به یک فرایند قابل کنترل و کمدردسر تبدیل میشود.
۵-رژیم غذایی نرم و خنک داشته باشید
داشتن رژیم غذایی مناسب نیز از جمله مراقبتهای بعد از کشیدن دندان است که اهمیت زیادی دارد. در ۲۴ ساعت اول بعد از کشیدن دندان بهتر است فقط غذاهای نرم، سرد و غیرمحرک مصرف کنید. گزینههای مناسب شامل ماست، پودینگ، بستنی بدون مغز یا تکههای سخت، سوپ نرم و ولرم، پوره سیب زمینی، پوره میوه و اسموتی هستند. سرمای این غذاها به انقباض عروق، کاهش تورم و کنترل خونریزی کمک میکند.
در ۳ تا ۷ روز اول از مصرف غذاهای تند، داغ، سفت و ترد مانند چیپس یا آجیل و مواد غذایی که ممکن است وارد جای خالی دندان شده و حفره را تحریک یا آلوده کنند، خودداری کنید. همچنین همیشه غذا را از سمت مقابل دندان کشیده شده بجوید تا فشار و تحریک به آن قسمت وارد نشود. رعایت این نکات ساده میتواند فرآیند بهبودی شما را سریعتر و راحتتر کند و از عوارض بعدی جلوگیری نماید.
۶-جای خالی دندان را با زبان لمس نکنید
ممکن است بعد از کشیدن دندان به دلیل حس عجیب فضای خالی در دهان به طور ناخودآگاه بخواهید جای خالی دندان را با زبان لمس کنید. این کار، یکی از مضرترین عادتها در روزهای اول بهبودی است. فشار یا حرکت مداوم زبان میتواند لخته خون را که مانند یک پانسمان طبیعی از استخوان و عصب محافظت میکند، جابجا کند یا از بین ببرد. از بین رفتن این لخته منجر به قرار گرفتن بافتهای حساس در معرض هوا، غذا و باکتریها میشود و خطر ایجاد حفره خشک دردناک و عفونت را به شدت افزایش میدهد.
بهترین کار این است که هوشیار باشید و تلاش کنید زبان خود را از این نقطه دور نگه دارید و تا بهبودی کامل از هرگونه دستکاری فیزیکی خودداری نمایید.
۷-استراحت کافی داشته باشید
در اولین روز بعد از کشیدن دندان بهتر است فعالیت بدنی خود را به حداقل برسانید و از انجام دادن کارهای سنگین مانند بلند کردن اجسام، خم شدن یا ورزشهای شدید خودداری کنید. استراحت کافی به بدن شما این امکان را میدهد که انرژی خود را روی فرآیند بهبودی متمرکز کند.
هنگام دراز کشیدن نیز سر خود را با استفاده از دو بالش بالاتر از سطح قلب قرار دهید. در این حالت، فشار روی حفره دندان کاهش مییابد و تورم و خونریزی در این ناحیه کنترل میشود. همین مراقبتهای ساده بعد از کشیدن دندان میتواند تأثیر زیادی در کاهش درد و تسریع روند بهبودی داشته باشد.
۸-بهداشت دهان را با احتیاط رعایت کنید
در ۲۴ ساعت اول بعد از کشیدن دندان از مسواک زدن روی جای خالی دندان کشیده شده و شستشوی شدید دهان خودداری کنید. میتوانید دندانهای دیگر را با ملایمت مسواک بزنید و نخ دندان بکشید، اما از تماس مسواک با حفره دندان کشیده شده خودداری کنید.
در این مرحله، برای شستشوی بهتر دهان میتوانید از محلول آب نمک ولرم استفاده کنید (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب). محلول را به آرامی در دهان بچرخانید و سپس خارج کنید. از غرغره کردن شدید آب نمک خودداری کنید تا لخته خون تشکیل شده آسیب نبیند. این شستشو را پس از هر وعده غذایی و قبل از خواب انجام دهید تا از تجمع باکتریها و ایجاد عفونت جلوگیری شود.
۹-از مصرف دخانیات و الکل اجتناب کنید
حداقل برای ۷۲ ساعت و ترجیحاً تا یک هفته بعد از کشیدن دندان از کشیدن سیگار و قلیان خودداری کنید. این یکی از مهمترین مراقبتهای بعد از کشیدن دندان است که توسط بسیاری از افراد نادیده گرفته میشود. نیکوتین و دیگر مواد شیمیایی موجود در دخانیات، گردش خون را کاهش داده و روند بهبودی را کند میکنند. علاوه بر این، عمل مکش ناشی از کشیدن سیگار، خطر ایجاد حفره خشک را به شدت افزایش میدهد.
همچنین از مصرف نوشیدنیهای الکلی بعد از کشیدن دندان خودداری کنید، به خصوص اگر در طول دوره درمان از آنتیبیوتیک یا مسکنهای قوی استفاده میکنید. الکل میتواند با داروها تداخل داشته باشد و فرآیند انعقاد خون را مختل کند. رعایت این نکات ساده، خطر عوارض بعد از کشیدن دندان را کاهش داده و روند بهبودی را سریعتر و ایمنتر میکند.
۱۰-مراقب خونریزی و سایر علائم غیرعادی باشید
مقداری خونریزی خفیف یا وجود خون در بزاق در ساعات اولیه بعد از کشیدن دندان طبیعی است. با این حال، اگر خونریزی شدید و مداوم داشتید و مجبور بودید گاز را در کمتر از یک ساعت چندین بار تعویض کنید، اقدامات زیر را انجام دهید:
- یک تکه گاز استریل تمیز یا یک چای کیسهای مرطوب شده با آب سرد را روی حفره قرار دهید (تانن موجود در چای به انعقاد خون کمک میکند).
- با فشار ملایم گاز را نگه دارید و در حالتی آرام بنشینید (از دراز کشیدن خودداری کنید).
- اگر پس از ۱ تا ۲ ساعت خونریزی متوقف نشد، سریعاً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
علاوه بر خونریزی، در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید به دندانپزشک خود اطلاع دهید:
- تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد
- ترشح چرک، طعم یا بوی بد مداوم در دهان
- بیحسی مداوم در لب، چانه یا زبان
- درد شدیدی که با مسکنها کنترل نمیشود.
- تورم شدیدی که پس از ۲–۳ روز کاهش نیابد یا بدتر شود.
- تهوع یا استفراغ که میتواند ناشی از دارو یا عفونت باشد.
رعایت این نکات به شما کمک میکند تا عوارض جدی را به موقع تشخیص داده و کنترل کنید و بهبودی سریعتر و ایمنتری داشته باشید.
جمعبندی
با رعایت نکات مربوط به مراقبتهای بعد از کشیدن دندان میتوانید دوران بهبودی را با حداقل ناراحتی و حداکثر موفقیت پشت سر بگذارید و از عوارض ناخواسته پیشگیری کنید. اگر در تهران به دنبال تجربهای بدون درد و مطمئن برای کشیدن دندان هستید، کلینیک آدنیس انتخاب ایدهآلی برای شماست. این کلینیک با بهرهگیری از دانش متخصصان باتجربه و تکنولوژیهای پیشرفته مانند بیحسی دیجیتال، کشیدن دندان را برای شما به تجربهای آرام، راحت و مطمئن تبدیل میکند. برای دریافت مشاوره رایگان و رزرو نوبت با شماره ۰۲۱۸۸۵۵۸۶۰۶ تماس بگیرید.
