بسیاری از افرادی که عصب کشی دندان انجام میدهند، بعد از درمان با این سؤال روبهرو میشوند که آیا دندان عصب کشی شده حتماً باید روکش شود؟
واقعیت این است که همه دندانهای عصب کشی شده الزاماً به روکش نیاز ندارند. اما در برخی موارد، روکش کردن دندان عصب کشی شده میتواند از شکستن آن جلوگیری کند و دوام آن را افزایش دهد. در این مطلب، بررسی میکنیم که چه زمانی روکش کردن دندان بعد از عصب کشی ضروری است، کدام دندانها بیشتر به روکش نیاز دارند و اگر دندان عصب کشی شده بدون روکش بماند چه اتفاقی ممکن است بیفتد.
چرا دندان عصب کشی شده نیاز به روکش دارد؟
در بسیاری از موارد، دندانی که عصب کشی شده، پیش از درمان دچار پوسیدگی وسیع، ترک یا شکستگی بوده و بخشی از ساختار طبیعی خود را از دست داده است. از طرفی با عصب کشی، پالپ دندان که شامل عصب و رگهای خونی است، تخلیه میشود. در نتیجه، دندان دیگر خونرسانی ندارد و به مرور زمان کمی خشکتر و شکنندهتر از حالت اولیه میشود.
به همین دلیل، بعد از پایان عصب کشی با اینکه عفونت از بین رفته و دندان از داخل درمان شده است، اما ممکن است دیگر استحکام کافی برای تحمل فشارهای روزمره مانند فشار جویدن را نداشته باشد. به این ترتیب، دندان ضعیف شده ممکن است روزی بدون هشدار قبلی ترک بخورد یا بشکند و در نهایت مجبور به کشیدن آن شوید.
روکش دندان در این شرایط مانند یک لایه محافظ عمل میکند و با پوشاندن سطح خارجی دندان احتمال شکستن، ترک خوردن یا آسیب بیشتر آن را کاهش میدهد. به خصوص در مورد دندانهای عقبی که هنگام جویدن فشار بیشتری را تحمل میکنند، روکش میتواند نقش مهمی در افزایش دوام و ماندگاری دندان عصب کشی شده داشته باشد.
آیا روکش دندان عصب کشی شده همیشه الزامی است؟
خیر، روکش برای همه دندانهای عصب کشی شده الزامی نیست. تصمیم نهایی به این بستگی دارد که کدام دندان عصب کشی شده و چه مقدار از ساختار طبیعی آن باقی مانده است.
در مورد دندانهای عقبی (پرمولرها و مولرها)، احتمال نیاز به روکش بسیار بیشتر است. چون این دندانها فشار خرد کردن و جویدن غذا را تحمل میکنند و اگر دیوارههایشان ضعیف شده باشد، خطر ترک خوردن و شکستگی در آنها بسیار بالاست. در این شرایط، روکش مثل یک سپر محافظ عمل میکند و دوام دندان را به طور چشمگیری افزایش میدهد.
اما دندانهایی که در قسمت جلوی دهان قرار دارند، فشار فیزیکی کمتری نسبت به دندانهای عقبی تحمل میکنند. زیرا نقش اصلی آنها بریدن و نگه داشتن غذاست و فشار زیادی به آنها وارد نمیشود. به همین دلیل، همیشه نیاز به روکش ندارند و ممکن است با یک ترمیم مناسب (مانند پر کردن با کامپوزیت یا آمالگام) بتوان آنها را بدون روکش هم حفظ کرد.
اما نکته مهم اینجاست: اگر آسیب وارد شده به دندانهای جلویی زیاد باشد (مثلاً پوسیدگی عمیق یا ترک بزرگ)، در آن صورت حتی آنها هم برای جلوگیری از شکستگی به روکش نیاز پیدا میکند.
در واقع، روکش کردن زمانی الزامی است که ساختار دندان آنقدر ضعیف شده باشد که نتواند فشارهای روزمره را تحمل کند. اگر دندان هنوز استحکام قابل قبولی داشته باشد، پر کردن میتواند محافظت لازم را فراهم کند و لزوماً نیازی به روکش نیست.
چه زمانی دندان عصب کشی شده حتماً باید روکش شود؟
تصمیم برای روکش کردن دندان عصب کشی شده معمولاً بعد از معاینه دقیق و در بعضی موارد با کمک عکس رادیوگرافی گرفته میشود. با این حال، در برخی شرایط احتمال نیاز به روکش آنقدر بالاست که دندانپزشک تقریباً همیشه آن را توصیه میکند. در ادامه به این موارد اشاره میکنیم:
- دندانهای آسیاب (دندانهای عقبی): دندانهایی که در عقب دهان قرار دارند و کار اصلی جویدن را انجام میدهند، روزانه فشار زیادی را تحمل میکنند. اگر چنین دندانی عصب کشی شده باشد، بدون روکش دوام زیادی نخواهد داشت.
- وقتی بخش بزرگی از دندان از بین رفته باشد: اگر به دلیل پوسیدگی یا ضربه، تاج دندان (بخش قابل مشاهده بالای لثه) حجم زیادی از دست داده باشد و دیوارههای آن بسیار نازک و شکننده شده باشند، روکش تنها راه نجات دندان است.
- ترمیمهای بسیار بزرگ و گسترده: گاهی یک دندان قبلاً چندین بار پر شده و ترمیم آن چند سطح از دندان را درگیر کرده است. در این شرایط، ساختار سالم کمی باقی مانده و دندان بدون روکش توانایی تحمل فشار را ندارد.
- وجود ترک یا سابقه شکستگی: اگر دندانی قبلاً ترک خورده یا سابقه شکستگی دارد، روکش از گسترش ترک و از دست رفتن کامل دندان جلوگیری میکند. حتی ترکهای کوچک هم با فشار جویدن کم کم بزرگ میشوند.
- دندان قروچه و فشار بالای جویدن: افرادی که عادت دارند شبها دندانهای خود را به هم فشار دهند یا روی هم بکوبند، فشار بسیار بیشتری از حد معمول به دندانهایشان وارد میشود. برای این افراد، روکش دندان عصب کشی شده تقریباً یک ضرورت است.
- دندانی که به عنوان پایه بریج استفاده میشود: اگر دندان عصب کشی شده قرار باشد تکیهگاهی برای پل دندان (بریج) باشد، باید نیروی مضاعفی را تحمل کند. در این حالت، روکش کاملاً الزامی است و بدون آن، احتمال شکستگی دندان و افتادن کل بریج بسیار بالاست.
آیا دندانهای جلویی هم باید روکش شوند؟
در بیشتر موارد، دندانهای جلویی بعد از عصب کشی نیاز به روکش ندارند. این دندانها، فشار جویدن زیادی را تجربه نمیکنند. به همین دلیل، در بسیاری از موارد میتوان بدون روکش هم از آنها مراقبت کرد. یک پر کردن ساده با کامپوزیت همرنگ دندان، گاهی برای محافظت از دندانهای جلویی کافی است.
با این حال، اگر دندان جلویی به طور گسترده آسیب دیده باشد، دیوارههای آن ضعیف شده باشند یا زیبایی و استحکام آن در خطر باشد، دندانپزشک ممکن است روکش را برای محافظت بیشتر توصیه کند.
اگر دندان عصب کشی شده را روکش نکنیم چه میشود؟
اگر دندان عصب کشی شده در شرایطی باشد که به روکش نیاز دارد اما این کار انجام نشود، دندان به تدریج دچار ترک، شکستگی یا حتی از بین رفتن بخشی از تاج دندان شود. در بعضی موارد، شکستگی آنقدر شدید است که دیگر امکان ترمیم ساده وجود ندارد و دندان ممکن است به درمانهای پیچیدهتر یا حتی کشیدن نیاز پیدا کند.
البته این به این معنا نیست که همه دندانهای عصب کشی شده حتماً بدون روکش دچار مشکل میشوند. اگر دندان از نظر ساختاری سالم باشد، ممکن است مدتی بدون روکش هم عملکرد خوبی داشته باشد.
اما وقتی دندانپزشک روکش را توصیه میکند، معمولاً هدف این است که از آسیبهای بعدی و هزینههای بیشتر جلوگیری شود. به یاد داشته باشید که هزینه یک روکش دندان معمولاً یک سوم تا یک پنجم هزینه ایمپلنت یا بریج دندان است که در صورت کشیدن دندان به آنها نیاز خواهید داشت.
پس در صورت توصیه دندانپزشک به روکش کردن دندان بعد از عصب کشی به هیچ وجه آن را به تأخیر نیندازید.
فاصله بین عصب کشی و روکش دندان باید چقدر باشد؟
در بسیاری از موارد، دندانپزشکان فاصله ۷ تا ۱۴ روز را پیشنهاد میکنند. بعد از اتمام عصب کشی، دندان شما هنوز ضعیف و شکننده است. هر چه فاصله بین عصب کشی و روکش بیشتر شود، احتمال ترک خوردن یا شکستگی دندان هم بیشتر میشود. به همین دلیل، دندانپزشکان معمولاً توصیه میکنند روکش را در کوتاهترین زمان ممکن انجام دهید.
البته تعیین فاصله زمانی دقیق بین عصب کشی و نصب روکش، تصمیمی است که دندانپزشک با در نظر گرفتن شرایط شما از جمله استحکام دندان، پیچیدگی عصب کشی، وضعیت لثه و نوع روکش میگیرد.
اگر درباره زمان مناسب روکش کردن دندان خود سؤال دارید، با شماره زیر تماس بگیرید و از مشاوره رایگان کلینیک آدنیس استفاده کنید.
دندان عصب کشی شده بدون روکش چقدر دوام میاورد؟
دندان عصب کشی شده بدون روکش معمولاً برای مدت طولانی دوام نمیآورد و در برابر فشارهای جویدن و ضربه، بسیار آسیبپذیر میشود. در چنین شرایطی، احتمال شکستگی، ترک خوردن و حتی از دست رفتن دندان بسیار بالا میرود.
دوام این دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- میزان تخریب اولیه دندان
- موقعیت دندان در دهان (دندانهای عقب بیشتر تحت فشارند و زودتر آسیب میبینند)
- کیفیت ترمیم انجام شده
- مراقبت بیمار به از دندان عصب کشی شده (مخصوصاً هنگام جویدن غذاهای سفت)
در بعضی موارد، دندان ممکن است چند هفته تا چند ماه بدون روکش باقی بماند. اما این به هیچ وجه به معنای ایمن بودن آن نیست. هرچه فاصله بین عصب کشی و روکش کردن بیشتر شود، خطر آسیب به دندان هم بیشتر خواهد شد.
جمعبندی
اگر به تازگی دندانتان را عصب کشی کردهاید و دندانپزشک انجام روکش را برای شما توصیه کرده، بهتر است در این تصمیم تردید نکنید و به توصیه او اعتماد کنید. در نهایت، بهترین زمان و بهترین روش درمان را فقط دندانپزشک با توجه به شرایط دندان شما مشخص میکند. پس پیگیری به موقع این مرحله، نقش مهمی در حفظ سلامت و زیبایی لبخندتان دارد.
اگر نیاز به مشورت با یک دندانپزشک متخصص دارید، همین حالا با شماره ۰۲۱۸۸۵۵۸۶۰۶ تماس بگیرید. تیم متخصص ما در کلینیک آدنیس آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان است.
